Związek Zawodowy Maszynistów Kolejowych w Polsce

W czwartek, 8 października, Sejm przyjął ustawę zaostrzającą odpowiedzialność kierowców za niebezpieczne zachowania na przejazdach kolejowo-drogowych. Za uchwaleniem nowych przepisów głosowało aż 422 posłów. To ważny krok w kierunku poprawy bezpieczeństwa na polskiej kolei i konkretny rezultat wrześniowej akcji maszynistów.

Nowelizacja Prawa o ruchu drogowym oraz niektórych innych ustaw przewiduje przede wszystkim możliwość zatrzymania prawa jazdy na trzy miesiące za szczególnie niebezpieczne wykroczenia popełniane na przejazdach kolejowych. Zaostrzeniu ulegają również sankcje wobec sprawców najpoważniejszych przestępstw przeciwko bezpieczeństwu w komunikacji.

Interweniowaliśmy od lat. Przeważył 11 września

Uchwalenie nowych przepisów jest ważnym rezultatem wieloletnich starań Związku Zawodowego Maszynistów Kolejowych w Polsce o poprawę bezpieczeństwa ruchu kolejowego. ZZM od lat konsekwentnie alarmuje o zagrożeniach na przejazdach kolejowo-drogowych, domagając się zdecydowanych działań legislacyjnych, modernizacji systemów zabezpieczeń oraz skuteczniejszego egzekwowania przepisów.

Jednym z istotnych etapów tych działań była ogólnopolska pikieta protestacyjna zorganizowana przez ZZM 20 listopada 2024 roku przed siedzibą Ministerstwa Infrastruktury w Warszawie. Wzięły w niej udział setki związkowców, wspieranych przez przedstawicieli organizacji zrzeszonych w OPZZ. Jednym z głównych haseł protestu było żądanie powstrzymania pogarszającego się stanu bezpieczeństwa na polskiej kolei, w tym tragicznych wypadków na przejazdach kolejowych.

Podczas pikiety delegacja ZZM przekazała podsekretarzowi stanu Piotrowi Malepszakowi trzy petycje skierowane do ministra infrastruktury Dariusza Klimczaka. Jedna z nich dotyczyła bezpośrednio konieczności podjęcia pilnych działań zapewniających realne bezpieczeństwo na polskich torach i zapobiegających kolejnym tragediom. Związek domagał się zmian prawnych, poprawy systemów zabezpieczeń oraz skuteczniejszych mechanizmów przeciwdziałania wypadkom.

Na tym działania ZZM się nie zakończyły. W kolejnych miesiącach przedstawiciele Związku wielokrotnie powracali do problematyki bezpieczeństwa w rozmowach z administracją państwową, podczas posiedzeń sejmowej Komisji Infrastruktury oraz innych gremiów zajmujących się funkcjonowaniem transportu kolejowego.

Przełomowa akcja maszynistów z 11 września br. była zatem kontynuacją wieloletnich starań Związku i kolejnym etapem presji na instytucje odpowiedzialne za bezpieczeństwo kolei.

Tego dnia ZZM przeprowadził ogólnopolską akcję na rzecz poprawy bezpieczeństwa na przejazdach kolejowo-drogowych. Maszyniści zostali wezwani do prowadzenia pociągów przez wszystkie przejazdy, niezależnie od ich kategorii, z prędkością nieprzekraczającą 20 km/h.

Bezpośrednim kontekstem protestu był tragiczny wypadek w Sokolnikach Suchych, w którym zginęła pasażerka. Pierwotnie działania miały trwać przez całą dobę. Jednak po rozmowach przedstawicieli ZZM z kierownictwem Ministerstwa Infrastruktury oraz deklaracjach ministra Dariusza Klimczaka Rada Krajowa Związku podjęła decyzję o skróceniu akcji do godziny 12:00.

Minister zobowiązał się wówczas do pilnego podjęcia działań legislacyjnych i technicznych służących poprawie bezpieczeństwa na kolei. Zapowiedział również rozpoczęcie prac nad ustawą o czasie pracy maszynisty. Niespełna miesiąc po wrześniowej akcji Sejm uchwalił przepisy odpowiadające na jeden z najważniejszych postulatów podnoszonych przez Związek od wielu lat.

Warto również przypomnieć, że podczas centralnych obchodów Europejskiego Dnia Maszynisty Kolejowego w Masłowie minister Dariusz Klimczak osobiście podziękował maszynistom oraz przewodniczącemu ZZM Leszkowi Miętkowi za odpowiedzialne przeprowadzenie wrześniowych działań i konstruktywny dialog z resortem infrastruktury. Minister podkreślał wówczas, że środowisko maszynistów potrafiło zdecydowanie zwrócić uwagę na istniejące zagrożenia, a jednocześnie wypracować rozwiązanie uwzględniające interes pasażerów i funkcjonowanie kolei.

Co zmienia nowa ustawa?

Nowe rozwiązania przewidują zatrzymanie prawa jazdy na trzy miesiące za najpoważniejsze naruszenia przepisów obowiązujących na przejazdach kolejowo-drogowych.

Dotyczy to w szczególności zachowań takich jak omijanie zamkniętych zapór lub półzapór oraz wjazd na przejazd w sytuacji, gdy sygnalizacja świetlna zabrania dalszej jazdy.

Sankcje obejmują również szczególnie niebezpieczne przypadki wjeżdżania na przejazd, gdy po jego drugiej stronie nie ma miejsca do kontynuowania jazdy, co może doprowadzić do unieruchomienia samochodu na torach.

Dotychczas za tego rodzaju wykroczenia kierowcy podlegali przede wszystkim karom finansowym. Nowelizacja wprowadza dodatkową, znacznie bardziej dotkliwą konsekwencję – czasową utratę uprawnień do prowadzenia pojazdów.

Ustawa przewiduje ponadto zaostrzenie środków karnych stosowanych wobec osób skazanych za najpoważniejsze przestępstwa przeciwko bezpieczeństwu w komunikacji.

W przyjętych rozwiązaniach przewidziano obowiązkowe orzekanie zakazu prowadzenia pojazdów na okres co najmniej trzech lat w przypadku skazania za spowodowanie katastrofy w komunikacji oraz co najmniej roku w przypadku przestępstwa sprowadzenia bezpośredniego niebezpieczeństwa takiej katastrofy.

Zmiany te mają zwiększyć nieuchronność i dolegliwość konsekwencji prawnych ponoszonych przez osoby, których zachowanie zagraża życiu i zdrowiu innych uczestników ruchu.

Szerokie poparcie w Sejmie

Prace parlamentarne nad projektem przebiegały stosunkowo szybko.

Rządowy projekt ustawy, oznaczony drukiem sejmowym nr 3101, wpłynął do Sejmu 15 września – zaledwie kilka dni po wrześniowej akcji ZZM.

18 września odbyło się pierwsze czytanie, po którym dokument skierowano do Komisji Infrastruktury.

6 października zaś komisja przedstawiła sprawozdanie z prac nad projektem. Dzień później odbyło się drugie czytanie.

Ostateczne głosowanie odbyło się w czwartek, 8 października.

Wynik był jednoznaczny:

✅ 422 posłów głosowało za przyjęciem ustawy.

❌ Przeciw było 5 posłów.

➖ 2 posłów wstrzymało się od głosu.

Tak szerokie poparcie parlamentarne pokazuje, że konieczność zdecydowanej reakcji na zagrożenia występujące na przejazdach kolejowo-drogowych znalazła uznanie ponad podziałami politycznymi.

Problemy zgłaszane przez maszynistów poruszono również w sejmowej debacie

Podczas prac sejmowych dyskutowano nie tylko o zaostrzeniu odpowiedzialności kierowców, lecz także o innych czynnikach wpływających na bezpieczeństwo ruchu kolejowego.

Poseł Paulina Matysiak (niezrzeszona) zwracała uwagę, że podobne propozycje legislacyjne były przygotowywane już w 2025 roku, jednak nie zostały wówczas doprowadzone do końca. Pytała o przyczyny wcześniejszego wycofania rozwiązań przewidujących zatrzymywanie prawa jazdy za niebezpieczne zachowania na przejazdach.

Podniosła również problem przejazdów kategorii D, które nie są wyposażone w zapory, a ich oznakowanie ogranicza się do znaków drogowych. Wskazywała, że samo zaostrzenie sankcji nie rozwiąże wszystkich problemów związanych z funkcjonowaniem tego rodzaju przejazdów.

Z kolei poseł Łukasz Kmita (Rozwój Plus) zwracał uwagę na konsekwencje wypadków kolejowych nie tylko dla pasażerów, ale również dla maszynistów, drużyn konduktorskich i przewoźników. Przypominał o ogromnych stratach materialnych, jakie mogą powodować zderzenia pociągów z pojazdami drogowymi.

W trakcie debaty pojawiały się również pytania dotyczące monitoringu przejazdów, egzekwowania przepisów oraz skuteczności nowych sankcji.

Poseł Władysław Kurowski (PiS) pytał między innymi o możliwość objęcia większej liczby przejazdów dodatkowymi zabezpieczeniami i o rozwiązania zapewniające skuteczne stosowanie zaostrzonych przepisów.

W drugim czytaniu, 7 października, posłanka Renata Rak (KO) podkreślała potrzebę szybkiego i konsekwentnego karania niebezpiecznych zachowań kierowców, wskazując również na zagrożenia dla maszynistów i pasażerów.

Podczas prac parlamentarnych poruszono także kwestie odpowiedzialności zarządców infrastruktury, niezawodności sygnalizacji przejazdowej oraz prawnych konsekwencji nowych rozwiązań.

Zaostrzenie kar to ważny krok, ale nie koniec potrzebnych zmian

Przyjęta ustawa stanowi istotny element działań na rzecz ograniczenia liczby wypadków na przejazdach kolejowo-drogowych. Nie wyczerpuje jednak wszystkich problemów, na które od lat zwraca uwagę ZZM.

Związek konsekwentnie podkreśla potrzebę kompleksowego podejścia do bezpieczeństwa, obejmującego zarówno odpowiedzialność kierowców, jak i modernizację infrastruktury oraz skuteczne egzekwowanie obowiązujących przepisów.

Wśród zagadnień wymagających dalszych działań pozostają między innymi rozwój systemów monitoringu przejazdów, możliwość automatycznego rejestrowania najpoważniejszych naruszeń, skuteczniejsze wykorzystywanie kompetencji służb odpowiedzialnych za bezpieczeństwo oraz poprawa zabezpieczeń technicznych.

Ważnym elementem jest również eliminowanie najbardziej niebezpiecznych skrzyżowań dróg z liniami kolejowymi poprzez budowę bezkolizyjnych przejazdów, wiaduktów i tuneli.

Minister infrastruktury Dariusz Klimczak, komentując uchwalenie ustawy, poinformował, że od początku 2024 roku poprawiono zabezpieczenia na ponad tysiącu przejazdów kolejowo-drogowych. Zapowiedział także realizację inwestycji w 46 lokalizacjach na terenie całego kraju, obejmujących budowę wiaduktów i tuneli. Na ten cel przeznaczono ponad 860 mln zł.

ZZM będzie monitorował realizację tych zapowiedzi, w szczególności w zakresie rozwiązań, które mogą rzeczywiście ograniczyć ryzyko zdarzeń z udziałem pociągów.

Leszek Miętek: To potwierdzenie, że konsekwentne działania przynoszą rezultaty

„Przyjęcie tej ustawy przez Sejm to bardzo dobra wiadomość dla całego środowiska kolejowego, a przede wszystkim dla maszynistów, którzy każdego dnia spotykają się z niebezpiecznymi zachowaniami kierowców na przejazdach kolejowo-drogowych. Traktujemy tę decyzję jako ważny sukces legislacyjny i konkretny rezultat działań, które podjęliśmy we wrześniu. Pokazaliśmy wówczas, że środowisko maszynistów jest zdeterminowane, aby skutecznie upominać się o bezpieczeństwo pracowników kolei i podróżnych. Cieszy nas, że nasze postulaty spotkały się z reakcją Ministerstwa Infrastruktury, a zapowiedziane zmiany tak szybko znalazły poparcie zdecydowanej większości Sejmu” – powiedział nam Prezydent ZZM Leszek Miętek poproszony o komentarz do wczorajszej decyzji Sejmu.

„Chcę przy tej okazji podziękować wszystkim maszynistom, którzy wzięli udział we wrześniowej akcji. To dzięki naszej solidarności i determinacji udało się tak mocno zwrócić uwagę na ten problem. Jednocześnie podkreślam, że nie traktujemy uchwalenia ustawy jako zakończenia sprawy. Potrzebne są kolejne działania, zarówno w zakresie infrastruktury i egzekwowania przepisów, jak i rozwiązań dotyczących warunków pracy maszynistów – dodał.

Teraz ustawa trafi do Senatu

Uchwalenie ustawy przez Sejm nie oznacza jeszcze zakończenia procesu legislacyjnego. Dokument zostanie teraz skierowany do Senatu, który będzie mógł przyjąć go bez zmian, zaproponować poprawki lub podjąć uchwałę o jego odrzuceniu. Następnie ustawa trafi do Prezydenta RP.

Z punktu widzenia ZZM istotne jest, aby prace te przebiegały sprawnie, a nowe przepisy mogły jak najszybciej zacząć obowiązywać. Jednocześnie Związek będzie kontynuował działania dotyczące pozostałych problemów polskiego kolejnictwa.

Wśród najważniejszych pozostaje ustawa o czasie pracy maszynisty oraz Centralny Rejestr Maszynistów.

Przypomnijmy, że 2 października odbyło się w Ministerstwie Infrastruktury spotkanie z udziałem ministra Dariusza Klimczaka, przedstawicieli resortu, przewoźników kolejowych, Urzędu Transportu Kolejowego oraz ZZM.

Podczas spotkania ustalono powołanie zespołu eksperckiego, którego zadaniem będzie wypracowanie ostatecznych rozwiązań legislacyjnych dotyczących czasu pracy maszynistów i Centralnego Rejestru Maszynistów. Na realizację tego zadania przewidziano maksymalnie trzy miesiące.

Dialog prowadzony po wrześniowych działaniach ZZM obejmuje nie tylko bezpieczeństwo przejazdów kolejowych, ale również inne fundamentalne zagadnienia dotyczące funkcjonowania kolei i warunków wykonywania zawodu maszynisty.

Solidarność i konsekwencja przynoszą efekty

Czwartkowa decyzja Sejmu jest ważnym momentem w działaniach na rzecz poprawy bezpieczeństwa na polskiej kolei.

Wrześniowa akcja ZZM pokazała, że zorganizowane środowisko zawodowe potrafi skutecznie zwrócić uwagę opinii publicznej i władz państwowych na problemy wymagające pilnego rozwiązania.

Jednocześnie przebieg wydarzeń ostatnich tygodni pokazuje znaczenie dialogu społecznego. Zdecydowane działania maszynistów, rozmowy z przedstawicielami rządu i podjęte następnie prace parlamentarne doprowadziły do przyjęcia konkretnych rozwiązań prawnych.

To ważny rezultat, ale również zobowiązanie do dalszej pracy. ZZM będzie konsekwentnie monitorował zarówno dalsze losy ustawy, jak i realizację pozostałych deklaracji Ministerstwa Infrastruktury.

 

Jeden z założycieli odrodzonego Związku Zawodowego Maszynistów Kolejowych w Polsce, jego wieloletni prezydent, poseł na Sejm RP i jeden z najbardziej rozpoznawalnych liderów protestów kolejowych lat 90. Jan Zaborowski przez ponad dekadę współtworzył historię polskiego ruchu związkowego, stając na czele środowiska maszynistów w okresie głębokich przemian ustrojowych i gospodarczych. Dziś, 8 października, w Olsztynie odbyły się uroczystości pogrzebowe tego zasłużonego działacza. Zmarł w wieku 67 lat.

Jan Zaborowski należał do pokolenia związkowców, które pod koniec lat 80. podjęło się odbudowy samodzielnej organizacji zawodowej maszynistów. Był nie tylko świadkiem narodzin współczesnego ZZM, ale jednym z głównych animatorów tego procesu. Jako pierwszy przewodniczący reaktywowanego Związku, a następnie jego wieloletni prezydent, kierował organizacją w czasach, kiedy polska kolej przechodziła niezwykle trudne przeobrażenia, a jej pracownicy musieli na nowo wywalczyć sobie miejsce w zmieniającej się rzeczywistości społecznej i gospodarczej.

Od olsztyńskiej lokomotywowni do kierowania ogólnopolskim związkiem

Jan Zaborowski urodził się 10 stycznia 1959 roku w Olsztynie. W rodzinnym mieście ukończył Technikum Kolejowe Ministerstwa Komunikacji, zdobywając w 1980 roku wykształcenie w zakresie eksploatacji i naprawy taboru kolejowego oraz kwalifikacje technika mechanika pojazdów trakcyjnych. Związany zawodowo z koleją i olsztyńskim środowiskiem maszynistów, z czasem zaangażował się w działalność związkową, która stała się najważniejszą częścią jego życia publicznego.

Jego droga do przywództwa ZZM rozpoczęła się w przełomowym 1989 roku. 7 lipca 1989 roku w świetlicy noclegowni Warszawa–Praga odbyło się zebranie założycielskie odradzającego się Związku. Jan Zaborowski znalazł się w czteroosobowym tymczasowym zarządzie, obok Kazimierza Gontarczyka, Kazimierza Ellwarta i Waldemara Wiechetka.

Kolejne spotkanie grupy założycielskiej odbyło się 20 września 1989 roku w Olsztynie. Przyjęto wówczas statut i uchwały niezbędne do rozpoczęcia działalności organizacji. Niespełna miesiąc później, 13 października 1989 roku, Sąd Wojewódzki w Warszawie dokonał rejestracji Związku Zawodowego Maszynistów Kolejowych w Polsce. Był to moment o historycznym znaczeniu – po ponad czterech dekadach od rozwiązania przedwojennego ZZM maszyniści odzyskali własną, samodzielną reprezentację zawodową.

Podczas I Walnego Krajowego Zjazdu Delegatów, zorganizowanego w dniach 5–6 kwietnia 1990 roku w Gdańsku Stogach, 155 delegatów reprezentujących maszynistów z całej sieci PKP wybrało Jana Zaborowskiego na pierwszego przewodniczącego reaktywowanego Związku.

W kolejnych latach Zaborowski dwukrotnie stał na czele organizacji – w latach 1990–1995 oraz 1997–2001. Łącznie kierował nią przez dziewięć lat, należąc do najważniejszych postaci pierwszego okresu jej współczesnej historii.

Lata walki o prawa maszynistów

Początek lat 90. był okresem niezwykle burzliwym dla polskiej kolei. Transformacja gospodarcza, zmiany organizacyjne w PKP, spory płacowe oraz narastająca niepewność dotycząca przyszłości zatrudnienia i uprawnień pracowniczych powodowały liczne konflikty między załogami a kierownictwem przedsiębiorstwa i władzami państwowymi.

Pod przywództwem Jana Zaborowskiego odrodzony ZZM szybko stał się organizacją zdolną do prowadzenia zdecydowanych działań protestacyjnych.

Już w maju 1990 roku doszło do strajku maszynistów w Słupsku. We wrześniu tego samego roku Związek przeprowadził akcję ostrzegawczą, a w kolejnych latach podejmował następne protesty i spory zbiorowe.

Jednym z najbardziej pamiętnych wydarzeń tego okresu była „głodówka” maszynistów na Dworcu Centralnym w Warszawie, trwająca od 16 do 28 września 1991 roku. Przez niemal dwa tygodnie protestujący kolejarze prowadzili dramatyczną akcję w obronie swoich postulatów. Zachowane fotografie przedstawiają uczestników protestu śpiących pod kocami na prowizorycznych posłaniach oraz prowadzących rozmowy w miejscu głodówki.

Dziś te obrazy są częścią historycznej pamięci Związku.

Przypominają, w jak trudnych warunkach i z jakim poświęceniem budowano pozycję naszej oraz jak wiele determinacji wymagała wówczas obrona interesów środowiska maszynistów.

Zaborowski należał do liderów, którzy uznawali, że związek zawodowy musi być gotowy nie tylko do negocjacji, ale również do zdecydowanej konfrontacji, jeżeli rozmowy nie przynoszą rezultatów. Ta postawa stała się swoistym znakiem rozpoznawczym kierowanego przez niego ZZM.

Maszynista w polskim parlamencie

Działalność Jana Zaborowskiego nie ograniczała się do struktur związkowych. W wyborach parlamentarnych w 1993 roku uzyskał mandat posła na Sejm RP II kadencji, startując z listy Unii Pracy w okręgu opolskim.

W latach 1993–1997 uczestniczył w pracach parlamentarnych, zajmując się między innymi sprawami transportu, przekształceń gospodarczych i praw pracowniczych. Był członkiem Komisji Transportu, Łączności, Handlu i Usług, a także kilku komisji nadzwyczajnych.

Szczególnie istotna była jego działalność w podkomisjach pracujących nad projektami ustaw dotyczących restrukturyzacji PKP, transportu kolejowego oraz zaopatrzenia emerytalnego pracowników kolei i ich rodzin.

22 maja 1997 roku Jan Zaborowski przedstawiał w Sejmie poselski projekt ustawy o restrukturyzacji przedsiębiorstwa Polskie Koleje Państwowe. W swoim wystąpieniu odnosił się do doświadczeń restrukturyzacji kolei w Niemczech i Wielkiej Brytanii, wskazując na potrzebę ustawowego uregulowania przemian polskiego transportu kolejowego.

Pokazuje to, że Zaborowski nie ograniczał się do protestowania przeciwko decyzjom podejmowanym wobec kolei. Podejmował również próby wpływania na jej przyszłość poprzez działalność ustawodawczą. Doświadczenie maszynisty i lidera związkowego przeniósł na forum parlamentu, gdzie uczestniczył w pracach nad rozwiązaniami dotyczącymi funkcjonowania całego sektora kolejowego.

Czerwiec 1998 – wielki strajk i konfrontacja z rządem Jerzego Buzka

Jednym z najważniejszych i najbardziej dramatycznych wydarzeń w działalności Jana Zaborowskiego był ogólnopolski strajk maszynistów w czerwcu 1998 roku. Konflikt ten zapisał się w historii polskiej kolei jako jeden z największych protestów pracowniczych pierwszej dekady transformacji ustrojowej.

W lutym 1998 roku ZZM przedstawił Ministerstwu Transportu 49 postulatów dotyczących między innymi wynagrodzeń, uprawnień emerytalnych, warunków pracy i przepisów regulujących funkcjonowanie kolei.

Wobec braku satysfakcjonujących rezultatów negocjacji Związek skierował następnie do premiera Jerzego Buzka kolejne postulaty, zapowiadając możliwość rozpoczęcia strajku generalnego. Maszyniści domagali się między innymi zachowania prawa do wcześniejszych emerytur kolejowych, uznania szczególnego charakteru wykonywanej pracy, podwyżek wynagrodzeń oraz przyjęcia rozwiązań służących poprawie sytuacji PKP i całego transportu kolejowego.

Władze państwowe zakwestionowały legalność zapowiedzianego protestu. Rzecznik rządu informował, że strajkujący pracownicy mogą zostać zwolnieni, jeżeli nie powrócą do pracy. Kierownictwo ZZM kategorycznie odrzuciło te groźby.

17 czerwca 1998 roku rozpoczął się bezterminowy strajk generalny maszynistów.

Skala protestu była olbrzymia. Według ówczesnych doniesień prasowych uczestniczyło w nim około 13,5 tysiąca pracowników. W kulminacyjnym momencie przestała kursować połowa pociągów pasażerskich i około 70 procent składów towarowych. Konflikt doprowadził do poważnych zakłóceń funkcjonowania transportu kolejowego w całej Polsce.

Jan Zaborowski znalazł się w centrum tej konfrontacji. Jako prezydent ZZM reprezentował protestujących maszynistów w sporze z rządem i kierownictwem PKP.

Gdy władze zagroziły uczestnikom strajku konsekwencjami dyscyplinarnymi, Zaborowski publicznie zapowiedział, że w przypadku represji wobec maszynistów Związek skieruje skargę do Międzynarodowej Organizacji Pracy.

Była to konfrontacja wymagająca szczególnej determinacji. Rząd Jerzego Buzka nie zamierzał ustępować pod presją protestu, a uczestnicy strajku musieli liczyć się z możliwością utraty zatrudnienia i innymi konsekwencjami. Konsekwencje dotknęły również samego Zaborowskiego.

Po zakończeniu strajku prokuratura wszczęła postępowanie dotyczące legalności protestu. W listopadzie 1998 roku ówczesna minister sprawiedliwości Hanna Suchocka poinformowała w oficjalnej odpowiedzi na interpelację poselską, że Janowi Zaborowskiemu, jako głównemu organizatorowi strajku, przedstawiono zarzut naruszenia przepisów ustawy o rozwiązywaniu sporów zbiorowych.

Zarzut ten wynikał ze stanowiska prokuratury, według której organizatorzy protestu nie dochowali ustawowych procedur prowadzenia sporu zbiorowego. Zaborowski nie zgadzał się z oceną legalności strajku przedstawianą przez władze.

Strajk z czerwca 1998 roku pozostaje jednym z najważniejszych wydarzeń w historii ZZM. Był demonstracją siły organizacyjnej maszynistów, ale także świadectwem skali konfliktów społecznych towarzyszących przemianom polskiej kolei. Dla Jana Zaborowskiego stał się jednym z najbardziej rozpoznawalnych epizodów jego działalności związkowej, utrwalając jego pozycję jako lidera gotowego do zdecydowanej konfrontacji w obronie postulatów pracowniczych.

Europejska współpraca maszynistów

Istotnym elementem dorobku Jana Zaborowskiego było również wprowadzenie Związku Zawodowego Maszynistów Kolejowych w Polsce do europejskich struktur współpracy zawodowej. To za jego prezydentury ZZM przystąpił do ALE – organizacji zrzeszającej autonomiczne związki zawodowe maszynistów z różnych krajów Europy.

Był to ważny krok w rozwoju ZZM. Polska organizacja, która dopiero kilka lat wcześniej odbudowała swoje struktury, uzyskała możliwość uczestniczenia w międzynarodowej współpracy, wymiany doświadczeń i reprezentowania interesów polskich maszynistów na forum europejskim.

Znaczenie tej inicjatywy zostało docenione również wiele lat później. W maju 2009 roku, podczas obchodów 20-lecia ALE w Rzymie, Jan Zaborowski uczestniczył w uroczystościach jako członek delegacji ZZM, obok nowego już wówczas prezydenta Leszka Miętka i wiceprezydentów Związku.

Współpraca zapoczątkowana w tamtym okresie jest kontynuowana do dziś. ZZM pozostaje aktywnym uczestnikiem europejskiego ruchu zawodowego maszynistów, a podczas tegorocznego X Kongresu ALE w Warszawie wiceprezydent ZZM Daniel Biernacik został wybrany wiceprezydentem tej międzynarodowej organizacji.

To również część dziedzictwa Jana Zaborowskiego – człowieka, który współtworzył fundamenty dzisiejszej obecności polskich maszynistów na arenie międzynarodowej.

Dziedzictwo i pamięć

Jan Zaborowski kierował Związkiem w czasach, kiedy jego dzisiejsza pozycja nie była jeszcze czymś oczywistym. Organizację trzeba było odbudować, stworzyć struktury, zyskać zaufanie maszynistów, wypracować formy działania i zdobyć uznanie jako samodzielny partner w sporach dotyczących przyszłości polskiej kolei.

Współtworzył ten proces od samego początku.

Pozostał w historii ZZM jako jeden z jego założycieli, pierwszy przewodniczący po reaktywacji, wieloletni prezydent, uczestnik najważniejszych sporów pracowniczych lat 90. i człowiek, który wprowadził organizację do europejskiej wspólnoty maszynistów.

Był także przedstawicielem pokolenia działaczy, dla których działalność związkowa oznaczała niejednokrotnie podejmowanie osobistego ryzyka, konieczność trudnych decyzji i gotowość do przeciwstawienia się presji ze strony władz państwowych oraz kierownictwa wielkiego przedsiębiorstwa.

Historia Jana Zaborowskiego jest w znacznej mierze historią pierwszej dekady odrodzonego Związku Zawodowego Maszynistów Kolejowych w Polsce. Historią walki o samodzielność, prawa pracownicze, godność zawodu maszynisty i należne mu miejsce w polskim życiu społecznym.

Dziś, 8 października w ostatniej drodze Zmarłemu towarzyszyła delegacja Związku Zawodowego Maszynistów Kolejowych w Polsce, poczty sztandarowe oraz liczne grono kolegów i przyjaciół ze środowiska związkowego.

Był to czas zadumy, pamięci i wspólnego pożegnania człowieka, który na trwałe zapisał się w pamięci swoich współpracowników i kolegów.

Żegnamy jednego z ludzi, dzięki którym nasz Związek stał się organizacją, jaką jest dzisiaj.

 

Cześć Jego pamięci!

Dziś, 5 października, w Warszawie odbywa się pierwsze posiedzenie Sektora POLREGIO Związku Zawodowego Maszynistów Kolejowych w Polsce. Obrady otworzyła kol, Renata Kuryło przewodnicząca Sektora.

Sam Sektor POLREGIO jest nową strukturą ZZM, został utworzony decyzją X Krajowego Zjazdu Delegatów ZZM, który obradował na początku czerwca br.

Na początku minutą ciszy uczczono również pamięć kol. Jana Zaborowskiego, jednej z najbardziej zasłużonych postaci w historii ZZM

Podsumowano dotychczasowych ustaleń dotyczących bezpieczeństwa, omówienie apelu maszynistów z 11 września, proponowanych zmian do ZUZP – w tym dodatkowych urlopów oraz nowych stawek dodatku za staż pracy – a także bieżącej sytuacji w spółkach należących do Sektora POLREGIO. Członkowie Rady zapoznali się z propozycją Regulaminu Pracy Rady Sektora POLREGIO ZZM, określającego m.in. zasady organizacji posiedzeń, sposób funkcjonowania Prezydium oraz podstawowe reguły działania Sektora.

W wieku 67 lat zmarł Jan Zaborowski, postać bardzo zasłużona dla naszej organizacji. Jeden ze współzałożycieli organizacji – członek Komitetu Założycielskiego który w 1989 roku doprowadził do sądowej rejestracji ZZM. Prezydent ZZM w latach 1990-1995 i 1997-2001. Poseł na Sejm Rzeczypospolitej Polskiej w latach 1993-1997.

Rodzinie i najbliższym składamy wyrazy głębokiego współczucia.

Uroczystości pogrzebowe odbędą się 8 października 2026 roku na Cmentarzu Komunalnym w Olsztynie przy ul. Poprzecznej 9B. O godzinie 14.00 spod Bramy Głównej cmentarza nastąpi wyprowadzenie do miejsca spoczynku.

Dziś w Ministerstwie Infrastruktury odbyło się zapowiadane spotkanie poświęcone przygotowaniu przepisów regulujących czas pracy maszynistów oraz rozwiązaniom związanym z centralnym rejestrem maszynistów.

W rozmowach uczestniczyli m.in. minister infrastruktury Dariusz Klimczak, podsekretarz stanu Piotr Malepszak, członkowie Prezydium Rady Krajowej Związku Zawodowego Maszynistów Kolejowych w Polsce, przedstawiciele Urzędu Transportu Kolejowego, PKP S.A., PKP Intercity, Związku Samorządowych Przewoźników Kolejowych oraz właściwych departamentów Ministerstwa Infrastruktury.

Najważniejszym efektem spotkania jest decyzja ministra Dariusza Klimczaka o powołaniu zespołu eksperckiego, który ma wypracować propozycję ostatecznych rozwiązań legislacyjnych. Zgodnie z deklaracją ministra prace mają zakończyć się do końca roku.

Podczas rozmów panowała zgodność co do podstawowego założenia – na kolei nie powinny funkcjonować różne systemy czasu pracy maszynistów. Potrzebny jest jeden, spójny system oraz skuteczny nadzór nad rzeczywistym czasem pracy, szczególnie w warunkach zliberalizowanego rynku, na którym to maszynista może wykonywać pracę na rzecz różnych przewoźników.

– Dzisiejsze spotkanie miało konstruktywny przebieg. Determinacja którą zademonstrował minister Dariusz Klimczak, dobrze rokują – podsumował Prezydent ZZM Leszek Miętek.

Dzisiejsze rozmowy są kolejnym zapowiedzianym przez Ministerstwo Infrastruktury krokiem podjętym po działaniach maszynistów 11 września. ZZM od lat wskazuje, że ustawowe uregulowanie czasu pracy maszynistów i możliwość realnego nadzoru nad nim są niezbędne zarówno z punktu widzenia warunków pracy, jak i bezpieczeństwa całego systemu kolejowego.

Teraz rozpoczyna się etap prac nad rozwiązaniami legislacyjnymi.

2 października, odbyło się zwołane w trybie pilnym posiedzenie Sektora CARGO Związku Zawodowego Maszynistów Kolejowych w Polsce. Sytuacja w PKP CARGO pozostaje trudna i dynamiczna. Po decyzji sądu o cofnięciu spółce zezwolenia na wykonywanie zarządu własnego bieżące zarządzanie przedsiębiorstwem przejął zarządca masy sanacyjnej. W następstwie tej decyzji 1 października członkowie Zarządu PKP CARGO – Zbigniew Prus, Michał Łotoszyński i Paweł Miłek – złożyli rezygnacje z pełnionych funkcji.

Dla Związku Zawodowego Maszynistów Kolejowych w Polsce najważniejsze pozostaje zabezpieczenie miejsc pracy oraz przyszłości pracowników PKP CARGO. ZZM będzie monitorował sytuację i reagował na decyzje dotyczące dalszego funkcjonowania spółki, jej restrukturyzacji oraz warunków zatrudnienia. Jak podkreśla prezydent ZZM Leszek Miętek, na obecnym etapie trudno przewidzieć, jaki będzie ostateczny kształt spółki i jej dalszego funkcjonowania.

W Warszawie odbył się X Kongres ALE, europejskiej organizacji zrzeszającej związki zawodowe maszynistów z wielu państw Starego Kontynentu. Kongres podsumował dotychczasową działalność ALE, wyznaczył kierunki działania na kolejną kadencję i dokonał wyboru nowych władz organizacji. Prezydentem ALE został Diego Martín Fernandez, a jednym z jego dwóch zastępców wiceprezydent Związku Zawodowego Maszynistów Kolejowych w Polsce Daniel Biernacik.

Obrady rozpoczęły się we wtorek, 29 września, w Warszawie i zgromadziły delegatów organizacji reprezentujących dziesiątki tysięcy maszynistów z różnych krajów Europy. Dla ZZM tegoroczny Kongres ma dodatkowy, symboliczny wymiar – polski Związek należy do ALE już od 35 lat.

Europejska kolej w okresie wielkich zmian

Dyskusja programowa podczas X Kongresu koncentrowała się na najważniejszych wyzwaniach stojących dziś przed europejską koleją oraz zawodem maszynisty.

Bezpieczeństwo, warunki pracy, nowe technologie, cyfryzacja i sztuczna inteligencja, interoperacyjność kolei, europejskie regulacje dotyczące zawodu maszynisty, a także problem pozyskiwania nowych pracowników; te zagadnienia powracały w kolejnych wystąpieniach i rozmowach delegatów.

Specjalne przemówienie na początku Kongresu wygłosił przedstawiciel Europejskiej Konfederacji Niezależnych Związków Zawodowych CESI Klaus Heeger. Mówił o skali zmian, z którymi mierzy się europejski transport kolejowy – od cyfryzacji i rozwoju sztucznej inteligencji, poprzez Zielony Ład i interoperacyjność, aż po zmiany demograficzne. Wskazywał również na konieczność skuteczniejszego pozyskiwania do kolei młodych ludzi oraz zwiększania udziału kobiet w zawodach kolejowych.

Diego Martín Fernandez nowym prezydentem ALE

Jednym z najważniejszych punktów X Kongresu był wybór władz ALE na kolejną kadencję.

Nowym prezydentem organizacji został Diego Martín Fernandez z hiszpańskiej organizacji SEMAF. W rozmowie przeprowadzonej bezpośrednio po wyborze zwrócił uwagę na potrzebę dalszego wzmacniania współpracy pomiędzy należącymi do ALE organizacjami oraz skutecznego reprezentowania interesów maszynistów wobec instytucji europejskich.

Daniel Biernacik wiceprezydentem ALE

Dla Związku Zawodowego Maszynistów Kolejowych w Polsce najważniejszym rozstrzygnięciem kadrowym Kongresu jest wybór wiceprezydenta ZZM Daniela Biernacika na stanowisko wiceprezydenta ALE.

– Funkcja jest bardzo prestiżowa, ale również bardzo wymagająca. To dla mnie coś nowego, chociaż w strukturach europejskich działam już od pewnego czasu – mówił Daniel Biernacik po zakończeniu części wyborczej Kongresu.

Przypomniał, że posiada już doświadczenie współpracy zarówno w ramach ALE, jak i z innymi organizacjami europejskimi oraz na poziomie Komisji Europejskiej i Europejskiej Agencji Kolejowej. Obecność przedstawiciela ZZM w ścisłych władzach ALE nabiera szczególnego znaczenia właśnie w momencie, gdy na poziomie europejskim trwają prace dotyczące regulacji bezpośrednio odnoszących się do maszynistów.

Na funkcję wiceprezydenta wybrany został również Vincenzo Multari z włoskiej organizacji FAST Confsal. Nowe Prezydium rozpoczyna działalność w okresie, w którym szereg rozstrzygnięć dotyczących przyszłości zawodu maszynisty oraz funkcjonowania transportu kolejowego zapada lub przygotowywany jest właśnie na szczeblu Unii Europejskiej.

Alan Beroud: Dialog społeczny wpływa na europejskie prawo

Obszernie do tych kwestii odniósł się podczas Kongresu prezes PKP S.A. i przewodniczący CER – Wspólnoty Europejskich Przedsiębiorstw Kolejowych i Zarządców Infrastruktury – Alan Beroud.

Podkreślił znaczenie europejskiego sektorowego dialogu społecznego w kolejnictwie, prowadzonego przy udziale Komisji Europejskiej. Po stronie pracodawców uczestniczy w nim CER, a po stronie pracowników ALE oraz inne organizacje związkowe.

Jak zauważył  Beroud, nie jest to jedynie forum wymiany opinii. Ustalenia wypracowywane w dialogu społecznym mogą później wpływać na rozwiązania prawne tworzone na poziomie całej Unii Europejskiej.

Jednym z najważniejszych tematów jest planowana rewizja europejskiej dyrektywy dotyczącej maszynistów. Zakres zmian może objąć między innymi zasady wydawania licencji i świadectw, kwestie medyczne, szkolenia, wymagania językowe oraz regulacje dotyczące komunikacji i bezpieczeństwa.

Alan Beroud przypomniał, że partnerzy społeczni wypracowali już w tej sprawie wspólne rekomendacje, a publikacja propozycji Komisji Europejskiej spodziewana jest pod koniec 2026 roku.

Osobną kwestią pozostają wymagania językowe w ruchu transgranicznym. CER opowiada się za wykorzystaniem nowych technologii – w tym elektronicznych narzędzi tłumaczeniowych – które mogłyby wspierać komunikację maszynistów.

Czas pracy maszynistów to także sprawa ogólnoeuropejska

Drugim tematem szczególnie istotnym z punktu widzenia środowiska maszynistów jest czas pracy i odpoczynku.

Kwestia ta jest obecnie analizowana w ramach prac Europejskiej Agencji Kolejowej ERA. Przewodniczący Beroud przedstawił w podczas Kongresu stanowisko reprezentowanego przez CER sektora kolejowego, zgodnie z którym ewentualne nowe rozwiązania powinny być oparte na danych i zasadzie proporcjonalności. Trwające obecnie w tym obszarze w ERA obejmują między innymi definicje czasu pracy i odpoczynku oraz możliwe warianty dalszego monitorowania tych parametrów i ich wpływ na przedsiębiorstwa kolejowe.

Według przedstawionego przez Alana Berouda stanowiska PKP i CER pierwszym krokiem powinno być stworzenie europejskiego rejestru licencji maszynistów. Dopiero po jego uruchomieniu możliwe byłoby rozważanie kolejnych instrumentów związanych z monitorowaniem czasu pracy.

To jeden z przykładów obszarów, w których interesy i stanowiska partnerów społecznych nie muszą być identyczne – i właśnie dlatego obecność reprezentacji maszynistów w europejskim dialogu społecznym ma praktyczne znaczenie.

Walka o pieniądze dla kolei

Znaczna część wystąpienia przewodniczącego CER dotyczyła również przyszłości całego europejskiego sektora kolejowego.

Beroud wskazywał przede wszystkim na negocjacje dotyczące nowej wieloletniej perspektywy finansowej Unii Europejskiej na lata 2028–2034. Jak podkreślił, jednym z jego najważniejszych zadań jako przewodniczącego CER jest zapewnienie możliwie silnej pozycji kolei w przyszłym budżecie UE. Finansowanie ma być konieczne między innymi dla rozwoju sieci TEN-T, kolei dużych prędkości, cyfryzacji oraz infrastruktury o znaczeniu strategicznym.

Beroud wskazywał również na rolę kolei w obecnej sytuacji geopolitycznej. Transport kolejowy ma bowiem znaczenie nie tylko gospodarcze i środowiskowe, lecz także dla europejskiego bezpieczeństwa i mobilności wojskowej.

Przewodniczący CER mówił także o negocjowanym obecnie unijnym pakiecie dotyczącym mobilności wojskowej oraz o pracach prowadzonych wspólnie z kolejami ukraińskimi nad zwiększaniem odporności i przygotowania europejskiej sieci kolejowej.

Nowe zasady sprzedaży biletów i kolej dużych prędkości

Wśród najważniejszych europejskich tematów przewodniczący Beroud wymienił również przedstawiony w maju przez Komisję Europejską Passenger Package – pakiet zmian dotyczących między innymi sprzedaży biletów kolejowych, ochrony praw pasażerów podróżujących z wykorzystaniem połączeń różnych przewoźników oraz rezerwacji multimodalnych.

CER deklaruje poparcie dla celu, jakim jest ułatwienie pasażerom podróżowania po Europie, zwracając jednocześnie uwagę na część obowiązków, które – zdaniem organizacji – mogą nadmiernie ograniczać swobodę działalności przewoźników.

Kolejnym priorytetem jest rozwój europejskiej sieci kolei dużych prędkości. Zdaniem CER podstawą jej finansowania nadal powinny pozostać środki publiczne, uzupełniane – zależnie od charakteru konkretnego projektu – pożyczkami, gwarancjami, instrumentami podziału ryzyka i kapitałem prywatnym.

„Potrzebujemy Waszego silnego głosu”

Kończąc swoje wystąpienie, Alan Beroud zwrócił się bezpośrednio do obecnych na sali maszynistów.

Podkreślił, że znajdują się oni „na pierwszej linii kolejowej mobilności”, a ich głos jest potrzebny zarówno w dyskusji o finansowaniu kolei, jak i o przyszłym modelu jej funkcjonowania.

– Potrzebujemy waszego silnego, zdecydowanego głosu w sprawie finansowania i zabezpieczenia przyszłego rozwoju kolei – zarówno na poziomie Unii Europejskiej, jak i na poziomie krajowym – mówił.

Jak podkreślił, pomimo różnych punktów widzenia partnerów społecznych istnieje wspólny interes w rozwijaniu sektora kolejowego.

„Tylko silny i zjednoczony sektor może naprawdę wywierać wpływ” – podsumował przewodniczący CER.

Leszek Miętek: Wspólny interes kolei ponad podziałem pracodawcy-pracownicy

Bezpośrednio po wystąpieniu Alana Berouda głos zabrał prezydent ZZM Leszek Miętek. Zwrócił uwagę, że mimo naturalnych różnic pomiędzy stroną pracowniczą a pracodawcami w wielu fundamentalnych sprawach dotyczących przyszłości kolei istnieje szerokie pole wspólnego interesu.

– Jako pracownicy, maszyniści i związkowcy mamy bardzo zbieżne poglądy z pracodawcami na przyszłość kolei i kierunki jej rozwoju – podkreślił.

Jak zaznaczył, nie ma dobrze funkcjonujących przedsiębiorstw kolejowych bez pracowników, podobnie jak nie można skutecznie bronić miejsc pracy bez silnego i rozwijającego się sektora. Odwołując się do polskich doświadczeń współpracy z prezesem PKP S.A., Miętek wskazał, że właśnie takie podejście powinno stanowić istotę dialogu społecznego.

Przewodniczący ZZM dodał jednocześnie, że pracownicy i pracodawcy kolei mają często także wspólnych przeciwników – przede wszystkim tam, gdzie decyzje polityczne prowadzą do osłabiania konkurencyjności transportu kolejowego wobec innych gałęzi transportu. W jego ocenie reprezentacja maszynistów może być naturalnym sojusznikiem pracodawców wszędzie tam, gdzie chodzi o obronę wspólnych interesów całego sektora.

Miętek wyraził nadzieję, że warszawskie spotkanie może stać się początkiem bardziej otwartego europejskiego dialogu pomiędzy pracodawcami a ALE. Zwłaszcza w sprawach, w których interes rozwoju kolei jest wspólny.

35 lat ZZM w europejskiej rodzinie maszynistów

Warszawski Kongres ma dla ZZM również wymiar symboliczny. Związek od 35 lat uczestniczy w pracach ALE i współtworzy europejską współpracę organizacji reprezentujących maszynistów.

Wybór Daniela Biernacika na stanowisko wiceprezydenta ALE wzmacnia udział ZZM w tej współpracy właśnie w okresie, gdy na szczeblu europejskim przygotowywane są decyzje dotyczące między innymi kwalifikacji maszynistów, warunków wykonywania zawodu, czasu pracy, nowych technologii i przyszłego modelu funkcjonowania kolei.

Problemy polskiej kolei pozostają naturalnie podstawowym obszarem działalności ZZM. Coraz więcej regulacji, które później bezpośrednio dotyczą polskich maszynistów, powstaje jednak na szczeblu europejskim. Obecność Związku tam, gdzie te rozwiązania są dyskutowane i przygotowywane, jest więc nie dodatkiem do działalności krajowej, lecz jednym z narzędzi skutecznego reprezentowania interesów maszynistów.

X Kongres ALE w Warszawie otworzył kolejny etap tej współpracy – z nowym przedstawicielem ZZM w Prezydium europejskiej organizacji. Wcześniej funkcję wiceprezydenta ALE pełnił przez 20 lat Leszek Miętek, prezydent ZZM.

Dokładnie sto lat temu, 24 września 1926 roku, rozporządzeniem Prezydenta Rzeczypospolitej Ignacego Mościckiego utworzono przedsiębiorstwo Polskie Koleje Państwowe. 

Był to jeden z najważniejszych etapów budowy nowoczesnego państwa po odzyskaniu niepodległości. Polska kolej najpierw połączyła ziemie, które przez ponad wiek pozostawały pod trzema zaborami, a przez kolejne dziesięciolecia współtworzyła rozwój gospodarczy i społeczny kraju. 

Historia PKP to przede wszystkim historia ludzi kolei. To kolejne pokolenia maszynistów, dyżurnych ruchu, konduktorów, pracowników technicznych, drużyn trakcyjnych, służb utrzymania, kolejarzy pracujących na dworcach, w warsztatach, zakładach i administracji. Ludzi, dla których kolej była i pozostaje nie tylko miejscem pracy, lecz także służbą wymagającą odpowiedzialności, profesjonalizmu, dyscypliny i szczególnej troski o bezpieczeństwo. 

Przez sto lat zmieniały się lokomotywy, wagony, technologie, infrastruktura i organizacja kolei. Niezmienny pozostaje jednak kolejarski etos. Nasze poczucie odpowiedzialności za drugiego człowieka i świadomość, że bez ludzi wykonujących swoją codzienną służbę kolej po prostu nie pojedzie. 

W dniu tego wyjątkowego jubileuszu Prezydium Związku Zawodowego Maszynistów Kolejowych w Polsce składa serdeczne życzenia wszystkim pracownikom kolei – obecnym i emerytowanym – a szczególnie maszynistkom i maszynistom, którzy każdego dnia bezpiecznie prowadzą pociągi po polskiej sieci kolejowej. 

Życzymy satysfakcji i dumy z wykonywanej pracy, bezpiecznej służby, szacunku należnego kolejarskim zawodom oraz dalszego rozwoju polskiej kolei – nowoczesnej, bezpiecznej i przyjaznej zarówno dla jej pracowników, jak i pasażerów. 

Wszystkiego najlepszego z okazji 100-lecia Polskich Kolei Państwowych! Niech kolej nadal łączy ludzi, miasta i pokolenia! 

Prezydium Rady Krajowej
Związku Zawodowego Maszynistów Kolejowych w Polsce 

 

W najnowszym wydaniu naszego miesięcznika sporo miejsca poświęcamy temu, co dla środowiska maszynistowskiego najważniejsze – bezpieczeństwu, odpowiedzialności i przyszłości naszego zawodu.

30 lat Dnia Maszynisty
Relacjonujemy jubileuszowe Centralne Obchody Europejskiego Dnia Maszynisty Kolejowego w Masłowie. Obecność ministra Infrastruktury Dariusza Klimczaka miała w tym roku szczególne znaczenie. Jego wizyta przypadła zaledwie tydzień po działaniach podjętych 11 września przez ZZM w związku z bezpieczeństwem na przejazdach kolejowo–drogowych.

Była uroczysta akademia, chwile refleksji, rozmowy o bezpieczeństwie, spotkania, wspólna zabawa i Bal Maszynistów. W wydarzeniu uczestniczyło blisko 300 maszynistów i maszynistek wraz z najbliższymi.

Maszyniści mówią „dość”!
Podsumowujemy ogólnopolską akcję z 11 września, będącą odpowiedzią na pogarszający się stan bezpieczeństwa na przejazdach kolejowo-drogowych. Piszemy o jej przebiegu, reakcji pasażerów i zapowiedzianych działaniach legislacyjnych.

„Houston, mamy problem” – mówi Prezydent ZZM Leszek Miętek
W specjalnym wystąpieniu z okazji Europejskiego Dnia Maszynisty wskazuje, dlaczego bezpieczeństwo na kolei musi zaczynać się od słuchania ludzi, którzy pracują najbliżej realnych zagrożeń. Przywołuje historię misji Apollo 13 jako przykład tego, jak ważne są współpraca, zaufanie i właściwe reagowanie na sygnały o problemach.

Ważny apel Rady Krajowej ZZM
Rada Krajowa przypomina maszynistom o bezwzględnym przestrzeganiu procedur bezpieczeństwa, zgłaszaniu nieprawidłowości, przeciwdziałaniu przemęczeniu i eliminowaniu czynności rozpraszających uwagę podczas prowadzenia pociągu.

Sprawy pracownicze
Piszemy również o porozumieniu płacowym w Arriva RP oraz żądaniach płacowych organizacji związkowych w PKP Intercity. W Arriva porozumienie przewiduje wzrost wynagrodzenia zasadniczego o 900 zł w dwóch transzach – od października 2026 i stycznia 2027 roku.

Bo siła Związku to ludzie
W numerze znajdziecie także informacje z organizacji zakładowych, sylwetki kolegów odchodzących na emeryturę, wydarzenia i tradycje naszego środowiska oraz wiele innych materiałów.

Zapraszamy do lektury wrześniowego „Głosu Maszynisty”!

W Centralnych Obchodach Europejskiego Dnia Maszynisty Kolejowego 2026 w Masłowie uczestniczył Minister Infrastruktury Dariusz Klimczak, który podczas uroczystej akademii wygłosił przemówienie do zgromadzonych maszynistów i zaproszonych gości.

Obecność ministra miała w tym roku szczególne znaczenie. Do spotkania doszło zaledwie tydzień po działaniach podjętych 11 września przez Związek Zawodowy Maszynistów Kolejowych w Polsce w związku z bezpieczeństwem na przejazdach kolejowo–drogowych. Akcja została zakończona przed czasem po rozmowach przedstawicieli ZZM z kierownictwem Ministerstwa Infrastruktury.

Minister Dariusz Klimczak bezpośrednio nawiązał do tamtych wydarzeń. Podziękował maszynistom oraz Prezydentowi ZZM Leszkowi Miętkowi za sposób prowadzenia dialogu i osiągnięcie porozumienia.

– Myślę, że w tamten piątek udowodniliśmy, że potrafimy ze sobą rozmawiać – mówił minister.

Podkreślił, że środowisko maszynistów potrafiło z jednej strony „postawić wielki akcent i zwrócić uwagę opinii publicznej, a z drugiej znaleźć rozwiązanie uwzględniające dobro pasażerów i funkcjonowanie kolei”.

Minister mówił również o bezpieczeństwie na przejazdach kolejowo–drogowych i rozpoczętych zmianach legislacyjnych. Wskazał na zaostrzenie odpowiedzialności za szczególnie niebezpieczne zachowania kierowców na przejazdach oraz podkreślił, że bezpieczeństwo kolei pozostaje jednym z najważniejszych obszarów działania resortu.

Istotną częścią wystąpienia były podziękowania skierowane bezpośrednio do maszynistów – za profesjonalizm, odpowiedzialność, zaangażowanie oraz codzienną służbę. 

Minister zwrócił także uwagę na rolę instruktorów i osób szkolących nowe pokolenia pracowników kolei.

Dariusz Klimczak podkreślił również znaczenie dalszego dialogu z reprezentacją pracowników. Przypomniał o rozmowach prowadzonych w poprzednich dniach z Prezydentem ZZM Leszkiem Miętkiem i zapowiedział dalsze zmiany dotyczące funkcjonowania kolei.

W swoim wystąpieniu minister odniósł się także do inwestycji kolejowych, zakupu nowego taboru, rozwoju kolei dużych prędkości oraz znaczenia krajowych producentów i polskiego przemysłu dla realizowanych zamówień.

Na zakończenie życzył maszynistom satysfakcji z wykonywanej pracy, uznania ze strony pasażerów i pracodawców oraz poprawy warunków pracy i wynagrodzeń.

Wystąpienie Ministra Infrastruktury Dariusza Klimczaka było jednym z najważniejszych punktów tegorocznych Centralnych Obchodów Europejskiego Dnia Maszynisty Kolejowego, szczególnie w kontekście intensywnych rozmów dotyczących bezpieczeństwa, które w ostatnich dniach prowadził ZZM z przedstawicielami administracji państwowej.

Podczas uroczystej akademii kilkudziesięciu uczestników otrzymało odznaczenia. Minister infrastruktury wręczył resortowe odznaki „Zasłużony dla Transportu RP” oraz „Zasłużony dla Kolejnictwa”.

Zapraszamy do obejrzenia pełnego wystąpienia Ministra Infrastruktury Dariusza Klimczaka.

Minister Klimczak dziękuje maszynistom za służbę, poświęcenie i dialog społeczny